مهندسی اپتیک و لیزر

این نوشتار به هیچ منبع و مرجعی استناد نمیکند. لطفاً با افزودن یادکرد به منابع قابل اعتماد به بهبود این نوشتار کمک کنید. مواد بدون منبع ممکن است به چالش کشیده و حذف شوند.

مهندسی اپتیک و لیزر (به انگلیسی: Optical engineering) از علوم مهندسی علم مطالعه خواص نور را میگویند.

لیزر از پرتوهایی است که در صنعت، پزشکی، هنر و ... به خوبی به کار گرفته میشود و بر اثر تقویت نور گسیل شده القایی به دست میآید.

دانش اپتیک و لیزر پیشرفتهای فراوانی در دهههای اخیر داشتهاست. با توجه به آینده درخشان و کاربردهای روزافزون آن، تربیت کادر متخصص که آشنا به زیر بناهای نظری و مسلط به مبانی عملی باشند، لازم به نظر میرسد. دوره کارشناسی مهندسی اپتیک و لیزر به منظور آموزش مبانی علمی اپتیک و کاربرد آن در تجهیزات اپتیکی، اپتوالکترونیکی و لیزری تدوین شدهاست. در فناوری پیشرفته و به ویژه در صنایع دفاعی، تولید، انتشار و به کارگیری نور، آشکارسازی آن در نواحی مختلف بینایی و برهمکنش نور با ماده مسائل مهم به شمار میآیند. در این راستا به متخصصینی که بتوانند همکاری لازم را در طراحی و محاسبات ساخت و نگهداری تجهیزات اپتیکی، اپتو الکترونیکی و لیزری به عهده گیرند، به شدت احساس میشود.

نقش و توانایی مهندس اپتیک و لیزر دانش آموختگان این دوره قادرند کادر متخصص مورد نیاز در زمینههای زیر را تأمین کنند: ۱-همکاری در طراحی تجهیزات اپتیکی، لیزری و اپتو الکترونیکی ۲-تنظیم و اجرای برنامههای تعمیر و نگهداری دستگاههای اپتیکی و لیزری ۳-نظارت بر انجام سرویسهای لازم شامل عیبیابی، بازرسی فنی، پیاده و سوار کردن و تنظیم تجهیزات اپتیکی و لیزری ۴-شناخت راهاندازی و به کار گیری سیستمهای دارای تجهیزات اپتیکی، اپتو الکترونیکی و لیزری. ۵-پذیرش مسئولیتهای فنی در صنایع اپتیکی و لیزری ۶-توانایی لازم جهت کنترل کیفیت به روش اپتیکی و لیزری ۷-راهاندازی و انجام آزمایشهای بیناب سنجی لیزری ۸-همکاری در پروژههای تحقیقاتی در زمینه فوق ۹-توانایی انجام آشکارسازی نور در نواحی مختلف بیناب به ویژه در ناحیه مادون قرمز ۱۰-کسب مهارتهای لازم در زمینه نشاندن لایههای اپتیکی در خلأ و ساخت پالایندههای پرتو شکافها و ... و در صنایع اپتیک و لیزر و مراکز تحقیقاتی و مراکز به کار گیرنده تجهیزات اپتیکی، لیزری و اپتو الکترونیکی و ... به کار اشتغال یابند.

مقدمه

بدون شک لیزر یکی از برجستهترین ابزار علمی و فنی قرن بیستم بشمار میآید. پیشرفت سریع تکنولوژی لیزر از سال ۱۹۶۰ میلادی، هنگامی که اولین لیزر با موفقیت تهیه شد، شروع گردید. لیزر امروزه در زمینههای گوناگون از قبیل بیولوژی، پزشکی، مدارهای کامپیوتر، ارتباطات، سیستمهای اداری، صنعت، اندازهگیری در زمینههای مختلف و … بکار برده میشود. لیزر یک منبع نور خاص است و بطور کلی با نور لامپهای معمولی، چراغ برق، نور فلورسانت و غیره تفاوت فاحش دارد و در مقایسه با سایر منابع نور: در ردهای با مشخصات فوقالعاده نوری قرار دارد. این مطلب با عنوان اینکه نور لیزر از همدوستی (coherence) فوقالعاده برخوردار است، بیان میشود

لیزر را میتوان در مقایسه با سایر مولدهای نوری که فقط نور را منتشر میکنند، یک فرستنده نوری پنداشت. تا قبل از ظهور لیزر محدوده فرکانس امواج رادیوئی و محدوده نوری از دیدگاه همدوستی با یکدیگر اختلاف داشتند. در فیزیک رادیوئی بطور گستردهای امواج همدوس مورد استفاده قرار میگیرند و این در حالی است که امواج نوری (اپتیکی) غیر همدوس نیز در اختیار است. در گذشته کتب درسی تنها مکانی بود که امواج لیزری مورد بحث قرار میگرفت. این امواج هنگامی واقعیت پیدا کردند که لیزر اختراع گردید

دانش مربوط به لیزر در حقیقت علم تابش نور همدوس (coherence radiation) است گرچه این رشته از دانش فیزیک در حدود ۲۰سال است ظهور نمود و در حال تکامل است. معذالک نمودهای نوظهور آن در معرض کاربردهای جالب قرار گرفتهاند

آنچه در این تحقیق مورد بحث قرار میگیرد کاربردهای لیزر و لیزر به عنوان سلاح مخرب و نحوه مقابله با سلاحهای لیزری و قوانین بینالملل در مورد این تکنولوژی برتر میباشد

لیزر کشفی علمی میباشد که به عنوان یک تکنولوژی در زندگی مدرن جا افتاده است. لیزرها به مقدار زیاد در تولیدات صنعتی، ارتباطات، نقشهبرداری و چاپ مورد استفاده قرار میگیرند. همچنین لیزر در پژوهشهای علمی و برای محدوده وسیعی از دستگاههای علمی، موارد مصرف پیدا کرده است. برتری لیزر در این است که از منبعی برای نور و تابشهای کنترل شده، تکفام و پرتوان تولید میکند. تابش لیزر، با پهنای نوار طیفی باریک و توان تمرکزیابی شدید، چندین برابر درخشانتر از نور خورشید است.

صنعت و بازار کار رشته مهندسی اپتیک و لیزر

در سالهای اخیر و همزمان با رشد جهانی کاربردهای لیزر رشته اپتیک و لیزر نیز شاهد بازار کار مناسبی بوده است که به نمونههایی از آن اشاره میکنیم

بیمارستانها و مراکز درمانی مجهز (صنایع نظامی) بخش متعدد سازمان انرژی اتمی مراکز تحقیقاتی وزارت بهداشت مراکز تحقیقاتی صنعتی کارخانههای بزرگ مهندسی اپتیک و لیزر از علوم مهندسی علم مطالعه خواص نور را میگویند. نقش و توانایی مهندس اپتیک و لیزر دانش آموختگان این دوره قادرند کادر متخصص مورد نیاز در زمینههای زیر را تأمین کنند:

۱-همکاری در طراحی تجهیزات اپتیکی، لیزری و اپتو الکترونیکی.

۲-تنظیم و اجرای برنامههای تعمیر و نگهداری دستگاههای اپتیکی و لیزری.

۳-نظارت بر انجام سرویسهای لازم شامل عیبیابی، بازرسی فنی، پیاده و سوار کردن و تنظیم تجهیزات اپتیکی و لیزری.

۴-شناخت راهاندازی و به کار گیری سیستمهای دارای تجهیزات اپتیکی، اپتو الکترونیکی و لیزری.

۵-پذیرش مسئولیتهای فنی در صنایع اپتیکی و لیزری.

۶-توانایی لازم جهت کنترل کیفیت به روش اپتیکی و لیزری.

۷-راهاندازی و انجام آزمایشهای بیناب سنجی لیزری.

۸-همکاری در پروژههای تحقیقاتی در زمینه فوق.

۹-توانایی انجام آشکارسازی نور در نواحی مختلف بیناب به ویژه در ناحیه مادون قرمز.

۱۰-کسب مهارتهای لازم در زمینه نشاندن لایههای اپتیکی در خلأ و ساخت پالایندههای پرتو شکافها و در صنایع اپتیک و لیزر و مراکز تحقیقاتی و مراکز به کار گیرنده تجهیزات اپتیکی، لیزری و اپتو الکترونیکی و ….

اطلاعات دانشگاهی رشته مهندسی اپتیک و لیزر

اطلاعات دانشگاهی رشته مهندسی اپتیک رشته مهندسی اپتیک ولیزر با توجه به رشد روزافزون سیستمهای اپتیکی ولیزری وهمچنین کاربردهای وسیع آن در علوم تحقیقاتی، پژوهشی، صنعتی، دفاعی، پزشکی و… ونیاز کشور ایران به مهندسین تحصیل کرده و متخصیص در رشته مهندسی اپتیک ولیزر، این رشته برای اولین بار در ایران در مقاطع کارشناسی وکارشناسی ارشد دردانشگاه صنعتی مالک اشتر اصفهان (شاهین شهر) بوجود آمد.

فرم درسی این رشته در سال ۱۳۷۸ توسط کارشناسان وهیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر تهیه، تنظیم و تصویب شدو در سال ۱۳۷۹ در وزارت علوم تحقیقات و فناوری به تصویب رسید. در این فرم به صورت رسمی از سال ۱۳۸۰ از طریق آزمون سراسری جذب دانشجو در این رشته آغاز شد. رشته مهندسی اپتیک ولیزر در ۳ گرایش ۱- اپتیک ۲- لیزر ۳- اپتوالکترونیک اررائه میشود که در هر گرایش دانشجویان بنا بر علاقه خود، آموزشهای لازم را به صورت تئوری وآزمایشگاهی فرا میگیرند.

فارغ التحصیلان این رشته میتوانند برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد از طریق کنکور کارشناسی ارشد در کارشناسی ارشد پژوهش محور مهندسی الکترواپتیک که در دانشگاه صنعتی مالک اشتر برگزار میگردد شرکت کنند.

دوره کارشناسی ارشد مهندسی الکترواپتیک در سه گرایش اپتو الکترونیک، اپتیک و لیزر، با هدف آموزش مبانی علمی و کاربردی ابزارآلات اپتیکی، اپتوالکترونیکی و لیزری تدوین شده است. هدف این دوره تربیت متخصصانی است که توانائی انجام تحقیقات مستقل در صنعت و مراکز تحقیقاتی کشور را کسب نموده و قادر باشند با پیشرفت فناوری، صنعت داخلی را نیز بهنگام نگهدارند.